Αμερικανός γερουσιατής Μενέντεζ: ¨Η Τουρκία να μην συνεχίζει την κατοχή στην Β. Κύπρο !¨

0

Τη στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία αναδεικνύει τους κινδύνους από την υπερβολική ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, η μεταφορά αερίου από τα κοιτάσματα της Αν. Μεσογείου μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη αποτελεί μια σοβαρή προοπτική, πολύ καλύτερη της εξάρτησης από χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν, εκτιμά ο πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, Μπομπ Μενέντεζ, ο οποίος τονίζει ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν πάντα ήθελε να αναβιώσει τη Σοβιετική Ενωση και αυτό κάνει με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Παράλληλα, στη συνέντευξη που έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου το οποίο συνδιοργάνωσαν στην Ουάσιγκτον το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας με τη στήριξη της «Κ», διαμηνύει ότι όσο η Τουρκία δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στα χωρικά της ύδατα και στον εναέριο χώρο της και συνεχίζει την κατοχή στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και δεν σέβεται τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των γειτόνων της, δεν μπορεί να αγοράσει νέα F-16 και να αναβαθμίσει αυτά που ήδη διαθέτει.

– Σε ποιο σημείο βρίσκεται η κατάσταση στον πόλεμο στην Ουκρανία;

– Oταν ήμουν στην Ελλάδα, νομίζω περίπου πριν από δύο χρόνια, μου ζητήθηκε να εκφωνήσω μια ομιλία στην Αθήνα και αφιέρωσα αρκετό χρόνο μιλώντας για τη Ρωσία. Οι άνθρωποι απορούσαν γιατί αυτό. Φυσικά μιλούσα και για τη σχέση μας, το 3+1 και όλες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, αλλά ως κάποιος που πέρασε 30 χρόνια στην εξωτερική πολιτική και μελετάει τον Πούτιν εδώ και 30 χρόνια, ήξερα ότι μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης η μεγαλύτερη επιθυμία του ήταν να την αναγεννήσει όσο το δυνατόν περισσότερο.

Στο πλαίσιο αυτής της επιδίωξης εισέβαλε στην Κριμαία. Και δυστυχώς εμείς, οι ΗΠΑ και η Δύση, δεν αντιδράσαμε όπως έπρεπε. Του τραβήξαμε λίγο το αυτί και το αποτέλεσμα ήταν να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να συνεχίσει ό,τι έκανε. Και έτσι, σήμερα, νομίζω ότι έκανε το πιο στρατηγικό λάθος της ζωής του. Γιατί το λέω αυτό; Οι Ευρωπαίοι διαφοροποιούν τον ενεργειακό τους εφοδιασμό για να απομακρυνθούν από τη Ρωσία ως σταθμό καυσίμων. Αυτή είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή εσόδων για την οικονομία της Ρωσίας.

Η διατλαντική συμμαχία είναι ισχυρότερη από ποτέ. Το ΝΑΤΟ είναι ισχυρότερο από ποτέ. Συνεπώς, υπάρχει μια νέα δυναμική που λαμβάνει χώρα. Ο Πούτιν δεν θέλει το ΝΑΤΟ και τα αμερικανικά στρατεύματα στα δυτικά του σύνορα. Αυτό γίνεται πλέον περισσότερο από ποτέ, εξαιτίας των ενεργειών του. Και έχασε τον Nord Stream 2 και πολλά άλλα. Οπότε, αν σκεφτείτε αυτά και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν εναντίον του…

– Υπάρχει πιθανότητα αποκλιμάκωσης σύντομα ή τα πράγματα θα χειροτερέψουν;

– Πιστεύω ότι τα φρικτά εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία θα συνεχιστούν για λίγο καιρό και γι’ αυτό πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βοηθήσουμε τους Ουκρανούς να αγωνιστούν για την ελευθερία τους, να κερδίσουν αυτή τη μάχη. Πρέπει να συνεχίσουμε να σφίγγουμε τον κλοιό γύρω από τον Πούτιν και πρέπει να βοηθάμε τους Ουκρανούς με το είδος της αεράμυνας που χρειάζονται για να κερδίσουν τελικά αυτή τη μάχη.

– Υποθέτω ότι δεν θα υπάρξει άμεση δυτική εμπλοκή.

– Η δυτική εμπλοκή στην εμπόλεμη ζώνη είναι περισσότερο μια έμμεση αντιπαράθεση. Εύχομαι όμως να μην κάνει το τεράστιο λάθος να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα ή βρώμικες βόμβες. Αυτό θα άλλαζε την όλη δυναμική.

Το ενεργειακό πρότυπο που οραματίστηκα όταν ψήφισα τον νόμο EastMed εξακολουθεί να είναι ζωντανό. Θα προτιμούσα να μην προσβλέπω στη Βενεζουέλα ή στο Ιράν, όταν έχουμε συμμάχους όπως η Ελλάδα στην περιοχή, όπως το Ισραήλ και άλλες χώρες.
– Το επίπεδο της δυτικής –και ιδιαίτερα της ευρωπαϊκής– ενότητας πρέπει να αποτέλεσε έκπληξη για τον Πούτιν, ο οποίος πιθανώς υπολόγιζε στη διαίρεση μεταξύ των δυτικών συμμάχων. Πώς βλέπουν οι ΗΠΑ μια ισχυρή ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική;

– Νομίζω ότι είναι σαφές πως η πιο σημαντική αρχιτεκτονική ασφαλείας που έχει δημιουργηθεί και έφερε ειρήνη και ευημερία στον κόσμο επί 75 χρόνια, το ΝΑΤΟ, μπορεί να ενισχυθεί και πρέπει να λειτουργήσει βάσει της πραγματικότητας του 21ου αιώνα.

Χαιρετίζω την ευρωπαϊκή δέσμευση για την κάλυψη των αναγκών ασφαλείας της. Χαιρετίζω τη γερμανική απόφαση να δαπανήσει τώρα το 2% του ΑΕΠ στην άμυνα. Επικροτώ και άλλες χώρες που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά θα ήθελα απλώς να πω ότι ο καλύτερος τρόπος για να επιτύχουμε αυτόν τον στόχο της ευρωπαϊκής άμυνας είναι αυτό που έχει επιτύχει εδώ και 75 χρόνια: η ενίσχυση του ΝΑΤΟ και η εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης. Δεν θα υπάρξει επίθεση σε καμία ευρωπαϊκή χώρα που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, η οποία δεν θα απαντηθεί και από εμάς. Και δεσμευόμαστε σε αυτό, όχι μόνο από τις συμβατικές μας υποχρεώσεις, αλλά και από ηθική επιταγή.

– Ενώ οι δυτικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, εντείνουν τις προσπάθειές τους, άλλες εκμεταλλεύονται την κατάσταση, από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν. Η Τουρκία ζήτησε να αγοράσει νέα και να αναβαθμίσει τα F-16 που διαθέτει, αν και βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων.

– Υπάρχει μόνο μία επιτροπή που έχει δικαιοδοσία για τις πωλήσεις όπλων, το Κογκρέσο. Δεν πιστεύω ότι θα πωληθούν F-16 στην Τουρκία, εκτός αν υπάρξει δραματική ανατροπή με τους S-400 και δημιουργούνταν η αίσθηση ότι το σύστημα θα σταλεί εκτός της χώρας. Και θα έπρεπε να συμβεί και μια σειρά άλλων πραγμάτων. Ετσι, η επίθεση γοητείας που επιχειρεί η Τουρκία δεν θα λειτουργήσει σε πολλούς από εμάς, αν και καταλαβαίνω τι προσπαθεί να κάνει αυτή τη στιγμή.

Θεωρώ, όμως, ότι αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι οι πράξεις. Αν η Τουρκία θέλει να ενεργήσει σαν ένας πραγματικός εταίρος του ΝΑΤΟ, αν η Τουρκία θέλει να ενεργήσει κατά τρόπο που να σέβεται το διεθνές δίκαιο, που να μην παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της γειτονικής της Ελλάδας στα χωρικά της ύδατα και στον εναέριο χώρο της, που να μη συνεχίζει την κατοχή στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και που να σέβεται τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των γειτόνων της, τότε υπάρχει μια άλλη βάση.

Αλλά αυτή δεν είναι η Τουρκία που βλέπω εγώ. Αυτό που δεν μπορούμε να κάνουμε, ωστόσο, είτε πρόκειται για την Τουρκία είτε για τη Βενεζουέλα είτε για οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες, είναι να δεχθούμε την πρόκληση της στιγμής γυρνώντας την πλάτη στις αρχές μας.

– Πρόσφατα υπήρξε ένα non paper από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τον αγωγό EastMed. Την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron πρότεινε ο αγωγός EastMed να ξαναμπεί στο παιχνίδι. Θα μπορούσε η κυβέρνηση, λόγω της ρωσικής κρίσης, να αλλάξει την πολιτική της για τα έργα που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα και να υποστηρίξει τον EastMed;

– Κανονικά ένα non paper δεν θα ήταν καν θέμα. Η πραγματικότητα είναι ότι είμαι βαθύτατα απογοητευμένος από τον τρόπο με τον οποίο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αντιμετώπισε τους συμμάχους μας στην περιοχή σχετικά με τη βιωσιμότητα του αγωγού EastMed – και το έκανα αυτό πολύ σαφές.

Φυσικά, σε τελευταία ανάλυση, πρόκειται για ένα ζήτημα εμπορικής βιωσιμότητας. Αλλά υπάρχουν τόσο πολλά είτε πρόκειται για τον EastMed είτε για όλες τις εργασίες διασύνδεσης που έχουν γίνει. Νομίζω ότι το ενεργειακό πρότυπο που οραματίστηκα όταν ψήφισα τον νόμο EastMed εξακολουθεί να είναι ζωντανό σε μεγάλο βαθμό. Νομίζω ότι σε μια στιγμή όπως αυτή, από τη δική μου οπτική γωνία, ενώ είμαι υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ταυτόχρονα λόγω της έκτακτης ανάγκης της στιγμής θα προτιμούσα να μην προσβλέπω στη Βενεζουέλα ή στο Ιράν. Θα προτιμούσα να μην κοιτάζω όλες αυτές τις χώρες όταν έχουμε συμμάχους όπως η Ελλάδα στην περιοχή, όπως το Ισραήλ και άλλες, που μπορούν ίσως να αποτελέσουν την πηγή αυτής της ενέργειας.

kathimerini.gr 21/3/2022